وأيضا علي بن إبراهيم وصاحب اختصاص به سندهاى صحيح ومعتبر از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام روايت نموده‌اند كه : رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلّم بهترين راسخان در علم بود ودانست آنچه خدا بر أو فرستاده بود از تنزيل قرآن وتأويل آن - يعنى ظهر وبطن قرآن - ونخواسته بود كه بر أو فرو فرستد آية را كه تأويلش را تعليم أو نكند ، واوصياى أو كه بعد از أو آمدند همه تنزيل وتأويل قرآن را مىدانستند « 1 » . ودر كافى وبصائر تتمه‌اى هست كه : آنها كه تأويلش را نمىدانند - از شيعيان - چون عالم - يعنى امام - از روى علم ودانائى در ميان ايشان بيان كند مىگويند : ايمان آورديم به آن همه از جانب پروردگار ماست ، وقرآن در آن خاص وعام مىباشد ومحكم ومتشابه مىباشد وناسخ ومنسوخ مىباشد وراسخان در علم همه را مىدانند « 2 » . مترجم گويد : أول آيات چنين است هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ يعنى : « اوست خداوندى كه فرستاده است بر تو قرآن را » مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ « از جملهء قرآن آيه‌اى چند هست واضح الدلالة كه آنها أصل قرآن است » ، وَأُخَرُ مُتَشابِهاتٌ « وآيه‌اى چند ديگر هست كه معنى آنها شبيه به يكديگر است ومعنى مقصود در آن واضح نيست » ، فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ « پس آنها كه در دلهاى ايشان ميل بسوى باطل هست » فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ « پس متابعت مىكنند آنچه متشابه است از قرآن » ، ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغاءَ تَأْوِيلِهِ « از براي آنكه مردم را گمراه كنند وبه شبهه اندازند واز براي آنكه به خواهش خود تأويل كنند » ، وَما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يعنى : « نمىدانند تأويل متشابه را مگر خدا وآنان كه ثابتند در علم » وبناى علم ايشان بر يقين است ، ودر اينجا خلاف است ميان مفسران أكثر ايشان وقف مىكنند بر « اللّه » واين را ابتداى كلام مىدانند و يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا « 3 » را خبر آن مىدانند ، يعنى « راسخون در علم مىگويند : ايمان آورديم به متشابه ، همه از جانب

--> ( 1 ) . تفسير قمى 2 / 451 ؛ بصائر الدرجات 203 . ( 2 ) . كافى 1 / 213 ؛ بصائر الدرجات 204 ؛ تفسير عياشى 1 / 164 . ( 3 ) . سورهء آل عمران : 7 .